sadaka for Dele, at Samburu

k'oma ya chiganga

1663,"解説","ウガンガのコマ","Murina & Chari"," Hamamoto(H): Na k'oma ya chiganga ni utu wani? Murina(Mu): K'oma ya chiganga ni utu uu muroi mba. Ndo k'oma ya chiganga. H: Uu muroi unaihiwa k'oma ya chiganga? Mu: Ndo k'oma ya chiganga, uu muroi. Chari(C): K'oma ya chiganga. H: Lakini k'oma tsi mutu ariye wafa pindi? Mu: K'oma yenye ni kama dza viratu mutu yefa pindi. K'oma. Ni dzina ni ro mwenga, lakini uratu ni mudzi wani? Wa p'ep'o. C: K'oma ya uganga. H: Kama k'oma ya p'ep'o? Mudzi wa p'ep'o? Mu: Ee mudzi wa p'ep'o. ","k'oma ya chiganga,muroi,mudzi wa p'ep'o",1989/12/20 0:00:00

"hanga ivu" and "sadaka"

5797,"問答","独身者の死3","Chari&Murina"," K: Naye ndo kalohesa vivyo pia. Maana mutu yulohesa mwanawe hebu mudzukuluwe. M: Aa. Mundaka yedzefa kana muche, kalosa. C: Kalosa kpwadze? M: Mimi ni kuwarira phoferera ye muvyere wangu mimi. Marehemu Voya, mwaka wa arubaini. K: Wafa mundaka? M: Wafa mundaka. K: Be alose ani?

C: Be undalosadze na mwamusira hanga ivu? H: Kpwani ye mutu achiusirwa hanga ivu kalohesa? C: Aa si sana kulohesa. M: Unalosa kawaida. Angari unahenza sadaka mba ye. C: Si sana kulohesa. Lakini o amumanyirira achimusira kare hanga. [上のやり取りの日本語訳]

Chari(C): ねえ、彼がなんで夢を見せるっていうの、あなた方は彼のために「熟した服喪」をやってあげたのに? Hamamoto(H): え?熟した服喪を執り行ってもらった人は夢を見せないんですか? C: ええ、そんなに夢を見せることはないわ。 Murina(M): 普通に夢を見せるよ。たぶんサダカがほしいんだよね、そいつは。 C: そんなたくさんは夢を見せないわよ。でも、すでに熟した服喪を彼のために執り行ったと知っている人たちよ(彼が夢を見せるのは)。

K: Lakini nafikiri ko kusirwa hanga ivu siyo sababu ya kukala mutu asilohese. Samba achihenza mwiyo unalohesa mutu mino? M: Ninakpwamba sheria yinamwamba chikala unalosa ni kukala wasiya mutuwe kuku, muchewe wala mwanawe. C: Wamba kamanya? Unamanya kakala ni hanga ni dzusirwa kare na mimi sisiyire, ha yendakala nendamulosa kura ta kale yundanifanyira ni ani? Kpwani kamanya? Yunamanya. ",,1993/11/11 0:00:00

inheritance of uganga

Trascription Tape3 from Jan. 13 to Jan. 16, 1998 transcribed by Mudoe Kaema

succession to the mukoba 1998/1/15(1998_3.txt) Chari: Kp'a muvyere wehu, achilaviwa nze ni yuyu ameyo wa kufa(Kabendera). Haya yiye naye ndo nami nichigb'irwa, nichayuka nami, haya ndo nichilaviwa ni hiyu nami. H: Mmm yani walaviwa nze ni ye nduguyo? Chari: Ni mwana wa mwenehu. Maana yuyu, walaviwa ni mutu munjine, haya unagb'irwa yiye mwana wa muvyere wehu Mwaka, achilaviwa konze ni hiyuno Kabendera wa kufa dzuzi. Haya mimi nami nagb'irwa, nichilaviwa nze ni hiye mwana wa muvyere wangu. Sambi ni wa fuko. Ndo achigb'irwa mwana wa muvyere wehu kahiri. Ta naupigira ngoma dzuzi phapha. Wa chichetu. Nichimulavya nze. karibu hosini sino. H: Na wakati, achikulavya nze, yaani wakulavya nze mwana mulungu na Mganda phamwenga? Chari: Haka. Wanilavya nze mwana mulungu. Haya ndo nalaa phapho nichilagula miezi sita, ndo chikala phana muduruma sambi. Wa uganga achiufunga na mwalimu dunia. Uchifungika kamare uganga, ta achuyirwa ni ukongo, haya sambi ndo nichilaviwa nze ni yuno, hiyu, muduruma na hiyuno mwalimu dunia. H: Sambi uchilaviwa nze ni ye Fupi. Chari: Eee Fupi. Ela yeanza mwenye ni yuyu(mwana mulungu). Sambi yuyu ndiye wa fuko yuyu. H: Eee. Mwana mulungu hiyu. Na yuno Mganda wakudza chidzedze? Chari: Mganda ye yunaloka kare mwenye tu viratu na kusema. Lakini kuhewa mwana wa ndonga. H: Kp'ani kp'a ufupi ye muganda naye yunatuwa fuko? Na yunadza mwenye? Chari: Eee. Ni uganga wa pini. Wa kuvoyera. H: Ooh ye Mganda? H: Kp'a vivyo mwalimu dunia ni wa pindi sana. Lakini gano ga mashera.. Chari: Mashera ni dzuzi. H: Ta vivyo kagasiyire. Chari: Kagasiyire maana ye tsawe kalagurire shera. H: Lakini ye wakala una mwalimu dunia kare. Chari: Eee kp'anza tsawe vititivye, wakala una vititi viiri. Chititi cha chirenje na chititi cha uu mulala kare, uu kusukp'a ta kukala dzakp'amba ni chititi. Sambi kutiywa pesa, sambi chipiga unapiga kosi kosi. Na una yiya myanzi. Mwanzi kuumanya mwanzi. Haya ye tsawe wakala ta ngomaye ya mulungu yichipigb'a una mianzi. Yo ngoma yinapigb'a na phano phana mianzi yenye. Sambi yinenda sawa na yo ngoma. Yinahenda dza kp'amba ni mutu yunaphonda tu. Nakala nikaonyeswa ni mayo. Mwanzi dza vivi uu mupayu uu. Be kp'anza tsawe wakala ni muganga mba pho pindi. H: Kp'a vivyo wakala una mulungu na mwalimu dunia na Muganda. Kumba watuwa mukoba wa tsaweyo kp'eli. Chari: Eee watuwa fuko. Aganga anji kp'enda aona ana miyo yiyi ta chidogo. hata ye muganga achidza konyesa yo mihi, haya unakupigira ngoma, unakupha zo ndonga. Yiyatu mihi unakonyesa kawaida tu, lakini we waonyeswa ni pepo enye. Kp'a vivyo mino tsonyeserwe muhi ni mutu, naonyeswa kare tu kawaida. H: Ugangao wakala ni uganga wa fukoni. Sambi kuna uganga unjine wa pepo na tsi wa fukoni? kp'a mufano uganga wa ye Mlongo wa Mwadzombo ni wa fukoni vivyo? Chari: Mmm. Ni yiye kare tu. Anjine mutu ni akale mukongo, akapige mburuga, ambwe unahenzwa uganga. Haya adze alavye nze. Hebu ayuke kare akavunze mihi, unamanyiwa unahenzwa uganga yuyu. Haya alaviwe konze kare, chidogo achipiga mburuga chidzako unafa kare uganga. Chidzako uchipiga mburuga kaonya. H: Kala ni uganga wa fukoni kaufa? Chari: Kaufa upesi, labuda uukose mwenye, nao uchiukosa unafa. H: Uganga wa ye Tushe ariye wamlavya nze... Chari: Mkaza Chiti? H: Eee ni yiye. Ni wa fuko ama ni wa ye mutu tu? Chari: Ni wa yiye mwenye kare tu. Be mba kalagula vivi. Ndonga unazo, lakini kalagula. H: Kalagula. Lakini haliye ni sawa? Chari: Haliye ni sawa. H: Kayugb'a kahiri? Chari: Haka. H: Na ye tsawe Dele unamumanya? yaani uriphovyalwa wakala ni muzima ye? Chari: Aaa tsawe tsimumanya. Unamanyiwa ni asena.

 

sadaka speeches transcribed

1804,"歌","サダカソング","Samburu, Bati の屋敷"," (song at the grave) Nilombe nilombe hai lombe lombe hai navoya koma nilombe nivoye na mulungu nilombe lombe hai (chorus) Nilombe lombe hai hai nilombe lombe hai hai nivoye koma voye na mulungu nilombe nilombe hai hai ","sadaka,k'oma,mulungu",1990/1/24 0:00:00

1805,"祈願","サンブルでのサダカ01","Samburu, Bati の屋敷"," (Bati, the only remaining son of Dele, starts his talk, while removing some grass from the grave with a hand hoe.) B(Bati): Haya we baba. Phamwenga na ameyo u kutu kuko afaye ni kusiya. Hiyuno ni Chari. Chari be u wa kumuyuga kpwenda kuko kpwa mulumewe. Naye uganga ni uo wamupha. Sambi nahenza waangale uganga ukaze kpwangala vivi. Muganga mudzo ni hiyuya wa kupata. Ala mudamu kakala usegere, na uganga wambwa unao. Sambi katuwiwa ni mutu. Sere ni mutu tu phapho aripho. Na ndongaze. Na ng'anda. Kukala nyumbani unambwa ni uwe vivyo. Be vivi aa aa ng'anda aratu akala dzuzi na dzana. Vivi vyodzikudza phapha, nidzamba umuphe uzima. Adzukuluo osi. Kuna mumwenga kuko. Naye wambwa ni mukongo. Bemba chamba ni nyo uganga, bemba naulae. Mutu ni kukala akaloha akenda tsakula mihaso, akambwa uno ni uganga wa ukongo uu. ","k'oma,sadaka,uganga",1990/1/24 0:00:00

1806,"祈願","サンブルでのサダカ02","Samburu, Bati の屋敷"," B: Basi nahenza osi apigbwe ni peho, arichirwe, arichirwe. Arichirwa dza vira, mba, ndiphokala andakudza kurehera nguoo phano, uchiaolaga osini? Chimala atu andaima muhi uphio nyo Mdzungu wa Mwaka, utsuma kushinda vivi, kaana mwanalume kahiri, hata mwanalume sere yiye avugurire kuratu. Yendaheza kautukpwe kende sawa. Mosini phamwenga na uwe abaye Mwaka. Ni anao aa. Akudza murehera mbuzi phamwenga na anao akaza anao mosini mwakpwenda mbere za hachi Mulungu. Nidzitsoka kare be.

(Chari takes her turns while removing the grass from the grave with a hand hoe.) C: We tsawe, we tsawe. Mino ninagomba, tsingari gombere saa zizi. Uwe tsawe mwenye mino tsikumanya, lakini uwe unanimanya. Mutu mimi navyalwa ni Mwaka wa Dele. Na Dele tsi munjine. Ni uwe. Uchinidai mbuzi uwe, lakini mimi mwenye chikala ni mukongo. ","k'oma,sadaka,uganga",1990/1/24 0:00:00

1807,"祈願","サンブルでのサダカ03","Samburu, Bati の屋敷"," C: Nidziphokala kala ni mukongo, chikala, nidzambwa kare kukala unahenzwa mbuzi ni tsaweyo, maana ye mulume uriye naye, kamanyiwa tsetsetse. Be hudzilagula ukongo. Hudzilagula ukongo, hata ukongo ulairira k'oma ya uganga. Uganga tsi wa mutu munjine. Uganga ni wa kpwako uwe. Mbuzi nidziyika jeri. Mbuzi hata yagbwirwa sikiro ni mwanao. Mwaka wa Dele, hata huchikala, hundakudza nayo hosi. Mwanao naye achenda ko mbere za hachi vivyo. Be mbuzi ninayo, nisegere na mbuzi. Natsuma tsikpwamba sipata nashukuru, lakini mambo ndo manji. Vino sambi wahi ndo dzuzi huchijamu kpwelikpweli nyumbani, kuphenya ng'anda kpwelikpweli, hata tsiamanya alaako. Ni madzinyama(aug.of nyama) kuburuka tu, gachinidulama. Nichenda mburugani, ninambwa ni tsaweyo. Vino be nidzikurehera mbuzi, hiwe tsawe. Vivi nichuka phapha nikavugukpwe, nikale muzima. ","k'oma,sadaka,uganga,mbuzi,tsawe,ukongo,fuko",1990/1/24 0:00:00

1808,"祈願","サンブルでのサダカ04","Samburu, Bati の屋敷"," C: Kutsuma na kupata, hata yuyatu mulamuo ambaye udzikurehera mbuzi, naye atsume apate. Maana achipata macheroni, ndiphondakala unakupha vinji. Mbona hudzangalala, ukongo kawuya na nyuma. Mimi mwenye mwiri kumanya kukala nidzingiza, hata mimi nina tumbo, hata vivi ningari nidzikudza ala ningari nina tumbo komu. Mwana uyaya kare mo ndani kpwanza. Nyo mwezi wa kumi na mwenga, mwana uyaya kamare kamare, hata vivi tsina tamaa kahiri. Tumbo yihenda hangamika tsee. Dzuzi ninenda mburugani, ninambwa kahi ndio ng'anda ni uwe, tumbo kuyaya ni uwe. Bemba yuno mudamu wikpwa ni ana. Sambi we unaniika nikale vivi ye muziki yendakala unahuzika sino ni nyani? Kpwani we unarimirwa ni sino. Swiswi naswi hundahenza ana huhenze adzukulu. Mbona sino hudzangalala vivi. ","k'oma,sadaka,tsumo,ukongo,不妊,流産,mburuga",1990/1/24 0:00:00

1809,"祈願","サンブルでのサダカ05","Samburu, Bati の屋敷"," C: Mino be nahenza uganga wangu. Nidzikudza wala uganga wangu. Uu mukoba be ni wa kpwako wenye uu. Tsina chiphurye na hiwe mino. Maana wanivyarira mayo. Na afaaye ni kusiya. Sambi ichidzakala hata nyo dziasiya nao anafa, yino mbira chidzako yindarimirwa ni nyani? Vivi be nihenzao ni uzima. Uzima niphole na kutsuma na kupata. Nichifika pho mudzini, be paka paka. Hata kuna uganga nyo laviwa dzuzi wa mashera. Utu uo tsidzangbwe kuwona tena, hata nona ukongo tu kpwenderera mbere. Be phanjine wakala ni kutsukirwa, unamba phanjine mbuziyo unaona unalembwa kundaphirikirwa mbuziyo hiyi. Nidzikudza nayo phamwenga na mucheo Kadzo wa Malau. Mosini munipige mulanga nikale muzima. Nichikala muzima mimi mwenye macheroni muvoyapho ndiphondakala munapata. ","k'oma,sadaka,uganga,mukoba,ukongo,約束",1990/1/24 0:00:00

1810,"祈願","サンブルでのサダカ06","Samburu, Bati の屋敷"," C: Haya mino rero nichidzakala ni wa hapahapa, hata ye muwala mino naye kandamba mino nawala chikongbwe vivi. Be nahenza uzima. Nidzikudza voya uzima wangu. Maana uchigomba unamba unahenza wikpwe koma ya chiganga. Nichikala sina nafasi mino ya kukpwikpwa kpwadze tsidzangbwe kukurehera mbuziyo. Vino sambi chikala mbuzi yiyi yitsinzwa, mimi mwenye ninahenza uzima phamwenga na mulume wangu na vidzana vyangu vikale vizima. Kpwani nyo anache nidzonera konda kpwenda tu. Na tsimanya ariwa nini. Haya uzima ndio nihenzao mino. Ni nyani yendakudza rima? M: Bita phapho tu.

(Chuphi, Bati's daughter, takes her turn) Ch(Chuphi): Uuu we tsawe we! Atu swiswi hisino na chiramuko chenye. Be hukadza saa zizi, ni yo taabu yotsolaa nyumbani? Na mutu achenda phatu vivi unambwa ni uwe. ","k'oma,sadaka,uganga,健康,mbuzi,約束",1990/1/24 0:00:00

1811,"祈願","サンブルでのサダカ07","Samburu, Bati の屋敷"," Ch: Na uwe ndiwe mbere za hachi unaona chila chitu. Na kona ko be. Pia nahenza akale atu ni azima, maana mutu ni kufa chidzako akasiya. Haya udzikpwenda mbere za hachi ara anjine ambao kpwamba udziasiya kura, bemba nao ni kuvyala. Avyala hata vino sambi hisino naswi huchivyalwa. Haya be hata vino yuyu ambaye unakurimira phapha be ni Chuphi, mudzukuruo ambaye kumumanya kamare tsee wa Bati. Be hukahenda vivi vivi hunakurimira uu mudzio, hukale naswi hundapigbwa ni peho. Mutu afanyaye chituche amba ni kuang'ala, akamanya aa mino nidzifanya hivino, vino nidzipata hivino. Machero akapata phanjine akaona aa! mambo ganaenderera toto! Tso kuzidi kukumbikirwa? Haya achimanya yiyi kaziye ahendayo yinamurehera vitu vya maana. We chidzako ano tsawezo kualola ndipho mutu unaidima kufikiria akamba aa! Mimi, tariza. ","k'oma,sadaka,子孫",1990/1/24 0:00:00

1812,"祈願","サンブルでのサダカ08","Samburu, Bati の屋敷","Ch: Akalavya dza vino kabuzi na nguo, atu akachesa na wira tototo yenye. Furaha ya mutu. C: Mba undakala kuhenzwa ukale dzuwani kpwa unaonyesa atu mambo madzo. Ch: Haya samba mutu unaidima kpwamba mino ninahenda vivi kpwasababu mino nafuraha. Haya mutu unadza henda vivi kpwa yo shida. Ukongo nyotsolaa nyumbani. Haya samba ye mutu karicha kulumwa ndio ala chidzako ni kulumwa akarichirwa. Haya ye Chari hata mo nyumbani, ni alae rero. Machero kalaa nyo mwiriwe vivi dzakpwamba wahenda nyonywa damu. Chila tsiku unanyonywa damu kpwenda. Mutu ni kurya akamanya mimi nidzerya, akarya mutsunga, akaryani. Kisha ye ukamona mwiriwe unadza toto. Haya phana ye Mbeyu naye yiye naye ni mutu wa nywenywe saa zosi. Haya kuko achienda kekele unambwa ni mwimwi, be sambi ano! ","k'oma,sadaka,shida,ukongo",1990/1/24 0:00:00

1813,"祈願","サンブルでのサダカ09","Samburu, Bati の屋敷"," Ch: Na tsiku zino bila pesa mutu kakala kamare phano duniani. Haya ni ye mutu achihenda rime. Ni akale ni mukongo. Mashida gosisira. Mimi nami nina chibarua kuratu. Chibarua mara chinareha shida shida. Nidzamba zo shida ambazo zinalairira kuratu. Udzifunge kabisa nifanye kazi yangu bila wasiwasi. Hata vivi nidzamba gakale mambo gosi gakale ganenda sawasawa. Gende sawa sawa, hata chikala kuno nafanya kazi, nikale kuno napata shillingi ishirini. Zizo be ni nyinji zizo. Ee maana vivi kuna nyo anangu, anangbwa a Mbui. Nao anache kaarya akamvuna kpwa makongo. Uchamba utsuma uhendedze mumwenga ni kehe kehe. Haya hata kala unafanya chibarua, ala phana uchikala vyo undauka jeri, uriche mudzi, atu ni akongo. Ha sambi undakpwenda tsuma chidzedze? Haya sambi chikala kundatsuma andaryani. Maana kaphola. ","k'oma,sadaka,ukongo,chibarua,kazi,仕事のトラブル",1990/1/24 0:00:00

1814,"祈願","サンブルでのサダカ10","Samburu, Bati の屋敷"," Ch: Vyo vinyamu nyamu vyo virivyo mo mundani vyakukala vindaokola atu. Mvula nayo ni yiyi. Maana ni yihende waa chidogo, ni basi kare. Vino hata atu kuratu mundani, atu kaakukuluphira kahiri. Hata ni mutu akalole amanye aa gaga ganenda gaga. Kahi hundahendadze nidzamba muvugule vivi. Muhuvugule, muhuvugule. Yendafanya chibaruache achone njiraye. Yendakpwenda mundani, akone kuratu mundani kunalaa chitu cha maana. Sambi amanye nisegere nihurire. Taabu, mudamu karicha taabu. Alakini taabu zinjine be zizidi. Maana kakuna siku mutu undasinda phakpwe nyumbani kpwa hata kakuna shida aa aa na zo shida be uchizilola vivi, makongo ndo manji kpwanzo. Makongo be ndo manji vira chila tsiku unajaribu madawa, hata ga sipitali wapi. Kuratu kuna akaza anao, hata munjine u kuko Mombasa. Walaviwa kuko, una mwanawe kuko. ","k'oma,sadaka,mvula,ukongo",1990/1/24 0:00:00

1815,"祈願","サンブルでのサダカ11","Samburu, Bati の屋敷"," Ch: Yuyu ariye phapha naye ni mukongo. Be nidzamba atu aratu avugukpwe avugukpwe. Maana hata vivi hunatsakula njira ya kukala hupate mapeni ga kukakala husaidie phano mudzini....mara nzala, hone kabisa. Maana sino hunakufanyira kazi kpwenda kpwenda phapha. Sambi uchihenza sino hutsame, hukale dzuludzulu, hukatsakule minda phano, undarimirwa ni nyani we? Kaphana mutu yendakala unakurimira phapha. B: Ni bahi, ni bahi, ribite. Undawala munzio, haya we. Oka kamare mayo, hata ya nyama yedzikala unakugolomosa mugombe kamare pia. M: Haya dina dina mayo dzuwa rinafuhuka.

(Mukoi of Mkala, a granddaughter of Dele, takes her turn) Bw(mukoi of Mkala): Uuh. Haya we k'oma. K'oma ni tsawe uwe. Mimi be nina taabu ambayo yidzinangalaza mimi asena. Tabu yiyi be ni ya ukongo tu bahi, ndiyo yodzinangalaza mimi. Be ukongo jeri, be wa milele. ","k'oma,sadaka,ukongo,移住",1990/1/24 0:00:00

1816,"祈願","サンブルでのサダカ12","Samburu, Bati の屋敷"," Bw: Mimi nidzilagulwa jeri chila phatu, hata sere mulume unaambiwa uwe unaphuphizwa ni mucheo. Lakini tsi mukongo kahiri tsee. Hata sere ni ukaha uratu. Naye achigatuwa hata achigbwira go ga ukaha. Amba kpwenda mundani chila tsiku, usema ukongo kpwenda. Na be ni mukongo jeri wahi. Achigatuwa hata achimanya vivi ninenda koolani, nichenda mabaoni ninambwa ni uganga wa tsaweyo. Uganga uno nyotsoloha hata nikulumizwa mwiri ni uganga wani uno? Naloha jeri ala hata vino go ga kuloha gachiniyaya, sere ni ukongo tu wakunilumiza mimi mwenye, na anangu. Vivi nigombavyo phapha, uwe tsawe unahenza univugurire uzima phamwenga na anangu ala chikala nindakala vivi kpwenda, be nahenza univugule vivi. Vivi nina mbara ya kupigirwa ngoma vivi, nilaviwe vivi, be chikala ni uo jeri, ugangao ulae toto. Nakpwamba nichiphola, nindakudza kupha santa yo. ","k'oma,sadaka,ukongo,nyama,p'ep'o,uganga,夢,fuko,約束,ngoma",1990/1/24 0:00:00

1817,"祈願","サンブルでのサダカ13","Samburu, Bati の屋敷"," Bw: Ala chikala tsindaphola, be tsindagalilikana gago. Nahenza uzima na anangu, na asena anjine aphole. Vugula uwe tsawe phamwenga na uwe wawe Medele Mwaka. Munivugule salama salamini. Uwe wawe kahi ndiwe Medele Mwaka, mino tsikumanya, lakini uwe unanimanya. Munivugurire mba. Mimi nidzihenda tsoka nidzamba mwinyi porenii! Uzima unji ndio nihenzao mimi, be na anangu. Mbona anangu kaafuhuka vino. Mino mwenye ndimi namba ya kpwanza. Hata nidzihenda lela, ni mutu tu wa lweelwe(=lwelwe) vivi. Ninga dza mutu yepigbwa dua, tsina gangira(= ga njira) sina kamare tsee. Vivi be nahenza uzima uwe tsawe, chikala ni nyo ugangao jeri, be ulae salama salamini. Nahenza uzima nichirima be nirime.

(Chari picks up a hand hoe, and talks again.) C: Mino be nahenza uzima, nahenza uzima na kupata kunji. Nichifika pho mudzini, nimamanyirwe ni akongo. ","k'oma,sadaka,ukongo,nyama,p'ep'o,uganga,夢,fuko,dua",1990/1/24 0:00:00

1818,"祈願","サンブルでのサダカ14","Samburu, Bati の屋敷"," C: Maana nidzitsoka kamare kamare mimi hangu niriphoanzira kutsuma pesa mimi, na pesa kazikala nyumbani kamare tsee. Hata ni mimi tu wa kugbwira pesa na pesa tsimanya zendako. Ukongo kawenzi kuuka kamare, hata nihiwa muvuna mino nidzangalala hata ni kpwaza niphauke pho pha mulume mino. Maana ukongo kauphola tsetsetse. Be vivi be nahenza uzima. Uzima be na kutsuma na kupata. Na uzima wa anangu, uzima wa mulume wangu akale muzima. Na kumupha baraka, mutu yedzikukumbikira udzikupha mbuzi, nawe muphe santa. Vivi be nahenza uzima, nahenza uganga, uganga wangu waangale. Uganga uratu wa kuzuza nyolaviwa dzuzi, be umamanyirwe ni atu jeri. Uzima haya kuna Kwale kuko mudzini, ni mukongo kavidimikika. Ndo ni mukongo na ukongo unambwa ni uganga ndo uhenzwao. Be yuya ahenzwaye uganga, asena, ni kpwayuka viratu? Amba vugulani atu vivi. ","k'oma,sadaka,pesa,ukongo,tsumo,夫,uganga,繁盛",1990/1/24 0:00:00

1819,"祈願","サンブルでのサダカ15","Samburu, Bati の屋敷"," (Mkala's mukoi picks up a hand hoe again, and talks) Bw: Mimi uwe tsawe dzuzi namaka chimako kpwenda mburugani, kpwambwa ninahenzwa uganga wa kpwehu. Kpwenda tuwa ye muganga kudza nimitira yo nyungu. Nyungu uwe tsawe kudzihegula yenye, hata kuhenda yona ifinikirika photsi, chiratu chokala chinahenda viratu tsichimanyira hata vivi. Be chikala wakala ni mutsai? Chikala wakala tsi mutsai. Ni uwe tsawe. Be nyungu yiyatu kpwanza mino vivi ninayiricha tsindadzifukiza kahiri. Gadzinangalaza hata vivi nichere nat'it'irikpwa ni mwiri, hata ni phapho. Tsimanya nyungu yahegulikadze! Be chikala ni uwe tsawe, wakala kuyenzi uhenza yo yako ya mbingu, tsiwe mino tsimanya, lakini ninavoya uzima. Mutu mimi ninahenza uzima mimi.

(A man, whose name and relations I don't know, picks up a hand hoe and speak) Man1: Haya be hukadza phapha saa yiyi. Hudzikudza kpwa mashaka. Shaka nini. Kuna mukongo. Nyo ambiwao ni aganga. Uganga kaulaa tototo. ","k'oma,sadaka,chimako,mburuga,uganga,fuko,nyungu",1990/1/24 0:00:00

1820,"祈願","サンブルでのサダカ16","Samburu, Bati の屋敷"," Man1: Kuna nduguye munjine kuko Kwale. Unambwa naye ni unji vivyo. Ulagulwa, unambwa ni uganga. Bemba uganga udza tototo na uganga wa kukala ni taabu tu, na kaulairira nyo uganga.

(Mkala's mukoi, picks up a hand hoe again) Bw: Afaaye ni kusiyaa, ndo mudzapho mukadza rimirwa rimirwa vino. Kala phano kaphana mutu, ngari phano murimirwa ni nyani? Samba ngari muhunduni mwi. Be hunahenza uzima unji, phamwenga na ana ehu, akale. Ala huchikala swee swee kpwenda, be hundakala kahuna maana na hata phapha phandakala kaphazwa kahiri ni mutu.

(Murina takes his goat to the grave, and talks) M: Uzima, uzima. Sino hudzituwa uzima. Mutu mimi mwakala kamunimanya, ela be ndimi Murina wa Chimera vivi. Ala nikakala Murina wa Chimera, mimi ni mbari ya Mwakai. Mwimwi ni Mwayawa. Ala yambwa mulatso wa ng'ombe kaugula ndugu. Vino wahi, ni upande upande dza ye kolokowi. Maana uchiwala mudamu wa atu, ni lazima umanye kulaako muche. ","k'oma,sadaka,uganga,墓参り",1990/1/24 0:00:00

1821,"祈願","サンブルでのサダカ17","Samburu, Bati の屋敷"," M: Maana uratu mudzi wambwa ni pembe nne. Vino wahi, kuku tsingefikire, nidzikudza na dzina ra Dele kuku. Be lwembe ra chifyu ridza na ere. Be mutu mimi nawala mudzukulu wa Dele. Ni chari wa Mwaka. Be mutu yiye hangu nimupate, mutu yiye kana uzima, kana uhendwa. Ala nichipiga mburuga, nikambwa kuna k'oma ya tsaweye. Na tsaweye wakala ni muganga komesha. Yaani hata nyo ugangawe udzandika ukala wa fuko. Fuko tsi rinjine. Fuko ni dza uwe. Vino wahi. Uratu ujira wa chiduruma wa kaya tahu nautimiza. Mutu we wamuvoya mbuzi mudzukuluo na uchimuvoya mbuzi mudzukuluo, nikukala dzakpwamba udzinivoya mimi, maana mimi ni mudzukuluo mba. Nawala mudzukuluo. Vino wahi nidzikudza kuphirikira yiyatu mbuzi tsawe. Kamare. Nidzikudza wala uzima wangu na uganga wangu. Maana uganga uchikala na Chari, uganga ni wangu. ","k'oma,sadaka,uganga,pembe,姻族,mburuga,uganga,fuko,kaya",1990/1/24 0:00:00

1822,"祈願","サンブルでのサダカ18","Samburu, Bati の屋敷"," M: Mba mino ndimi mutsumi wa pesa, nikalavya uganga. Vivi be wanigavya uganga be. Uganga ni wangale. Uganga uratu ukale mwerekera wenye kamare. Mukongo yendakudza, achitiywa muhaso ni huya Chari, mukongo aphole. Muganga ni kupiga mburuga sana, muganga kalala, muganga kaoyezwa. Na uganga tsi unjine. Uganga ni uu wa kpwao fukoni. Fuko renye ni uwe mwenye, maana uwe ndiwe mtumia uwe. Vino sambi mbuzi hiyu nidzikurehera. Mbuzi yuyu ni pesa za uganga. Be zo za uganga uratu wa kpwako wenye. Mbuzi wa kpwanza yuyatu wako wa chitswa, ndiye vyala mwana yuno. Hata vino sambi nidzikudza kurehera huya mbuzi wa pesa ziratu za uganga wa kpwako uwe. Vivi be nahenza kuvugukpwa. Uzima be ndio nihenzao. Uzima unji na kupata kunji. Ndo nirehapho hata ng'ombe ukahenza ng'ombe, nikakala ninayo nikareha kare. ","k'oma,sadaka,uganga,繁盛,fuko,mbuzi,chitswa,約束",1990/1/24 0:00:00

1823,"祈願","サンブルでのサダカ19","Samburu, Bati の屋敷"," M: Je nichidzakala ni nyo uganga nao unashuhirwa ni mabunzi. Nindapatani mino? Nindapatani? Nindapatani? Vivi irivyo uwe wanivoya mbuzi nidzikupa nami vivi ninavoya uzima. Uzima na adamu. Hata ye muche namuwala ana adzandika anaola mo ndani. Chozacho ana tsimanya ni chitu chani! Vino be kpwanza jambo ra kpwanza, chikala ye mwana wahenda fitswa, u mo ndani, nidzamba vino azumbuke kpweruphe, aonewe ni chila mumwenga. Hata naye aloke phapha nimanye kukala unamanya kufitsa atu jeri. Na unamanya kuzumbula atu. Vivi be nahenza uzima na vitu vinji, ndo nivihenzavyo. Vivi be nichenda hata nichamba naika hako mo nyumbani, nituwiwe hata ni wa Tanga. Atsone muganga. Hata muganga aone swiswi. Pesa nyinji nyumbani, ndo huzihenzazo. Mbuzi nyinji na adamu. Haya kumanya mino be ni phai phenye. ","k'oma,sadaka,uganga,mwana,不妊,流産,pesa,tsumo",1990/1/24 0:00:00

1824,"祈願","サンブルでのサダカ20","Samburu, Bati の屋敷"," M: Muche ni yuyatu. Muche ni mukongo. Hangu nimuwale ye mudzukuluo be tsimanya kutiya tsere chitsagani, hata vivi. Nirya vitsere tu vya hamu. Kpwa ukongo tsidima. Kumulaumu ati. Maana tsi mukaha ati, ala ni uzima ndio ambao kana. Vino sambi wahi be nahenza uzima mino. Nidzikudza muphirikira mbuzi yiyatu, na mbuzi yiyatu be ni ya uwe Dele mwenye. Mino tsikumanya. Ala wee unanimanya. Tsikona ala wee unanona. Vivi nahenza uzima. Uzima na kazi zangu na phangu mudzini phapigbwe ni peho mbidzo. Mutu achitsupha makafarage, makafarage garatu gamuyire mwenye. Ukale mbere umuhumbule matso yuyatu mui ambaye kanenzi phamwenga na muche wangu. Mino vivi nahenza uzima. Anjine adzinikotorera matso kpwa uratu uganga. Na uganga ni wa mwenyezi mungu, hata uwe waupewa ni mwenyezi mungu. Kpwendere iya uganga kpwa mutu. ","k'oma,sadaka,農耕,makafara,utsai",1990/1/24 0:00:00

1825,"祈願","サンブルでのサダカ21","Samburu, Bati の屋敷"," M: Vino sambi wahi adzandika anamukotorera matso kpwa yiyi pato ya kpwakpwe, na chipaji cha kpwakpwe chogaviwa ni mbarize. Na mbari tsi zinjine. Mbari ni mwimwi. Riziki ahewayo ni k'oma za kpwao nyo anamonera chidzitso. Mulungu hicheye kawidima kuhenda kazi. Mulungu hicheye ukauvoya kaukupa. Wongeze na akiba ya chibinadamu. Mulungu wakupa uwezo. Mulungu uchikupa matso, mulungu achikupa akili, mulungu achikupa masikiro. Chikala phanjine waona kundareherwa mbuzi, vino be hiyino mbuzi nidzikurehera. Viratu vyokala nichikpwambira mbuzi yiyi, nayitsife yiyi, maana uwe wakudza yigbwira uwe, hata chikala yinafa na nichikpwamba. Na nichikpwamba mbuzi yiyi, chikala udziyolaga be mino tsindakudza. Vino wahi mbuzi hiyi. Mbuzi ni wenu yuyu na murye mbuzi toto. Murye mbuzi toto na mumuvugurire njira. Njira mbidzo mbidzo na peho mbidzo mbidzo. Peho mbii ipige na kanda. ","k'oma,sadaka,chidzitso,tsumo,mbuzi,約束",1990/1/24 0:00:00

1826,"祈願","サンブルでのサダカ22","Samburu, Bati の屋敷"," M: Mui mui achire na kanda. Mujeni mudzo ni yuyatu wa chikaphu. Mujeni mudzo ni wa fundo. Tsi mujeni unaloka na una malau. Sino kahuenzi malau sino. Maana malau kagafuga mudzi. na karitsuma lau renye, be karika mutu guniani. Yuyatu ambaye Chari wonewa nini na mulumewe, mulungu mwenye undamona phamwenga na mwimwi. Sino hunavoya uzima na pato yehu. Vivi be hudzikudza voya pato na ana ano akale azima. Matso ganafa, undarimirwa ni nyani wee. Ha vino nyo ana ndio anituwao mwi munaamala kpwaolaga matso. Chikala ni dza riratu hanga renye ra k'oma riratu ra uganga, kpwa unaona kaarifanya, ameni chitu chimwenga kachidima kushinda atu osini, hundachima chiratu. Na hudze huphirike chiratu muhenzacho, hata kala ni ng'ombe, sino hundatsinza. Aladze? Wehu sino hunahenza uzima huzidi kuvukukirwa. Uchivugula uganga tu, yo unayipata kare. ","k'oma,sadaka,malau,tsumo,mwana,utsai,hanga,約束",1990/1/24 0:00:00

1827,"祈願","サンブルでのサダカ23","Samburu, Bati の屋敷"," M: Maana chila chitu tu, chikala chinenda sawa tu, nawe unaona sawa kare utu udzo. Maana phandakudza chesa wira wenye ukali kamare kamare. Na chinu hichino na nyono kpwa unji. C: Pesa uchiyipata rero, machero kaphana. M: Atu achese hiphano toto, na asinde ndo k'oma ya chiganga. Dziloni atu anamwaga mafuha, na mavuwo ndo mahemani himo. Ndo vidzumbani himo. Vivi be ni uvugule, hata nichidza kahiri, nidze niaone adamuo ni azima na adzukuluo, kuratu osini apigbwe ni peho mbidzo. Ni waavugule tsina kondo mino. C: Sino huhenzao ni uzima. M: Kpwangu ni kuvoya rehema, ndimi mulume wa mudzukuluo mimi. Chikala yuya musena wakala mubishi na kulavya kpwa hata katambua mbari za ano ache ni ano ani! ","k'oma,sadaka,hanga,約束,p'ep'o,uganga",1990/1/24 0:00:00

1828,"祈願","サンブルでのサダカ24","Samburu, Bati の屋敷"," M: Mino be ni mutu wa kumanya pembe nne, maana mino namanya mudzi wenye be ni pembe nne. Pembe mbiri ni za mulume, pembe mbiri ni za muche. Na pembe mbiri zikambwa ni za muche. Be ni vivi kumumanya kpwao kolaa. Mimi vivi be nidzikudza nidzikudza kpwa dzina rani? Kpwa dzina ra uwe. Ndiwe Chitswa ndiwe mudza na ere, uwe Dele uwe. Vivi be muhuvugule. Bati(B): Na Mwaka Mwarema. Ndiye ameye yuno. Unaerekpwa baba, unadza kuku Chengoni. Acherekpwa jeri yuyu, ndiye kudza na phapha mudzini. Naye achidza kup'ula jeri, hata swiswi hunalika. Be heka kaufuhuka? Vitswa na magulu peho. Mutu ende ko mundani vivi, anze ni chitswa, tsangali jembe udzirikira chitswa. Haya phandafanywa kazi pho? Be unaugula jeri ni maye maye jeri wahi. Jembe phano humumarigize yuno Muruche. Ndiye muvyere wangu yuno. Bembeyu Muruche mwana wa Dele yuno. ","k'oma,sadaka,姻族,pembe",1990/1/24 0:00:00

1829,"祈願","サンブルでのサダカ25","Samburu, Bati の屋敷"," M: Uwe mutsedza wangu Muruche. Wakpwenda mbere za hachi. Mino nichere nyuma za ubatili na mutu uvoya, akapata. Mino nidzikudza muphirikira mbuzi, murye na abayenu. Be nahenza uzima. Uzima ndo niuhenzao mino. Vivi nichilaa phapha muche wangu apigbwe ni peho. Yuyatu ariye kpwamba ni mwana wenu. Apigbwe ni peho na kisha ainj(g)ize wahi, maana ninahenza asena mino. Mwana waniyaya mino. Vino ninaitsuma mali mino. Mbuzi zindariswa ni nyani? Na mali yiriswa ni mudamu ninazo kare, na sambi zinaniyuga kare. Na ni chache zenye mba. Sina yuyatu mutu wa kurisa. Vino be nahenza adamu kisha nizidi kupata nipate adamu. Maana mutu uvimbwa ni tai. Tai ni adamu. Je yichidzakala ni siswi airi wamba hu map'uji, vyo ni kpweli yo? Mba afaye ni kusiya, asena. Huvugurireni naswi. Upholwe uriwa ni anache, ala tsi dzigamba ripiga chinundu rinatsimbula wari wa kufa wa dzana. ","k'oma,sadaka,姻族,mutsedza,mwana,不妊,tsumo,upholwe",1990/1/24 0:00:00

1830,"祈願","サンブルでのサダカ26","Samburu, Bati の屋敷"," M: Ha kona, hata ni aibu yo kpwa avyazi? Wari wa kuriwa ni enye wee, udzikpwenda udzagamira uwe, dzikanwa doo doo kahiri uwe, unawurya uwe kahiri. Bati: Mba kuna wa kuurya. M: Ha vira maana yaani kahiri? Kadzima kadzungu ganahenda pimwa kabakuli ni kamwenga tu. Mukebe umwenga na nusu. Kpwa atu kaphana pho mudzini. Amba wari ni uriwe, hata usale ushinde adamu. Machero uraukirwe, uriwe, aike enye toto. Na kurima na kupata matsere, hata vino mvula yinanya wahi. Mvula yichipiga, yichira na kpwa asena. Hata phangu kayenzi kufika, be chikala ndimwi munizizirao(ku-ziza) mvula vivyo. Nivugurirani vivyo, maingu gafikee. Nipate ura wari ura. Ha lola sambi yo taabu niriyo nayo, na wari ni wa kuvoya voya dzakpwamba tsimanya kurima matsere. ","k'oma,sadaka,mwana,不妊,mvula",1990/1/24 0:00:00

1831,"祈願","サンブルでのサダカ27","Samburu, Bati の屋敷"," M: Be munivugurire nipate. Kurima na kupata na kugula mbuzi. Mbuzi kpwangala na kuvyala ana airi airi. Kugula kuku na kuvyala. Kuku anjine anagachimbira, hata matumbi ganapiga mizinga genye mo nyumbani. Ha tso unono(udua) wenye nyo? Na kuku ndiye avyalaye akagula mbuzi, mbuzi yikenda yikagula ng'ombe, ng'ombe yikenda yikagula mutu. Haya vino chikala unagachimbira matumbi, ni aodokerwe ni tumbi phapho, alae mairo kare. Ha kona. Ni ko kpwangalala ko? Mba ndo uchiya uratu. Hai wahi. Vugulani vugulani. Kuku kuvyala hata ana airi airi ro tumbi, rihende patsa. Dza viratu vyokala vinanza be none vivyo. Kuku aodzale maana nakala nikaona hata tumbi mwenga rinalaa ana airi mino. Nikaona dza ngano kisha nikamanya utu uu, aa aa unadza laa phatuphe uno. Pho nyuma kare. Riratu chikala ni dzitso ra mutu naro ripigeni ruuye na kanda. ","k'oma,sadaka,kurima,mbuzi,kuku,uchiya,tsumo,dzitso,utsai",1990/1/24 0:00:00

1832,"祈願","サンブルでのサダカ28","Samburu, Bati の屋敷"," M: Mino, haja yangu, nahenza vitu vyangu vipigbwe ni peho. Na adamu angu, nifanyacho be chikale sawa. Njira yikale mwenga. Nidzilongoza aa musena. Aaa nidzipungukiwa ni utu usiku, wee vidze wee? Aaa utsipate taabu wee, ho kare ukadzusire. Hichira ndo chidamu, ala tsi muduruma unenda unatuwa muduruma munzio, unakala wamba una gamba ya nyahi konewa. Ni aa huya unaloka kare be unauhendwa yuya? Na yuya hata wokoka mumu vidzumba dzumba vya atu. Yuyatu be viratu achikukopa, manya unenda kamare, be we manya. Muduruma mwenye be kambwa hivira, muduruma wambwa hiyuya(ni mutu mudzo), ala kambwa hirira (dude). Vivi be nidzikudza tuwa uzima mino. Na pato. Phondatiya mukono wangu mino, nigbwire. Matso gangu ni nanda gaone. Chitswa changu ni muvure chiime. Mikono ni mikpwaho. C: Haya we tsawe tsawe. Nidzikudza kuphirikira mbuzi. Mbuzi yiyi nakpwikira mbuzi. ","k'oma,sadaka,njira,助力,助言",1990/1/24 0:00:00

1833,"祈願","サンブルでのサダカ29","Samburu, Bati の屋敷"," C: Mbuzi yiyi nakpwikira pindi. Vino rero be ndo tsikuyo ya kukala mbuziyo nidzikupatira. Mbuziyo wurye na unipe uzima. Uniphe uzima na tsumo. Uganga udzefa kamare. Nyumbani muphenya nyama ambao tsidzangbwe kpwaona kamare hangu nivyalwe. Chikala wakala udzitsukizwa ni yiyi mbuzi ya kpwako, vino rero be urye mbuzi be na kunipa uzima. Uzima be kisha chila mutu, nguozo hizino. Rero hunakufunga nguo urye mbuzi ya kpwako. Phamwenga na ameyo. Phamwenga na mucheo, phamwenga na acheo. Uwe tsawe Dele phamwenga na mucheo Kadzo wa Malau, na ameyo Mwaka wa Mwarema. Tsimumanya lakini mwi munanimanya, maana mino nikpwamba mutu kayaywa ni mudamuwe, maana mwachira nyinji zo nyumba, kisha muchinituwa mimi kpwangu. Mutu karicha mutuwe. Nami sina chiphurye namwi. Be nahenza uzima uwe wawe, uwe mayo muvyere, uzima ndio nihenzao. Ukongo kauphola. ","k'oma,sadaka,mbuzi,約束,履行,uganga,lutswa,nyama,ukongo",1990/1/24 0:00:00

1834,"祈願","サンブルでのサダカ30","Samburu, Bati の屋敷"," C: Ana chamba anaingizwa anayaya mo ndani. Tsimanya anariwa ni makombamwiko, hayani. Be nahenza uzima na uvyazi nauhenza. Yuno muganga wakala kavyala rini? Na chititi chivunzwa ni mwana munziwe. Haya nguo hizi. Haya uzima be uzima be na kurima na kupata. Nitsume nipate. Pesa yikpwa ni tsere chitsagani. Mbona mino nidzikala dzakpwamba tsidima kurima? Man1: Haya nzoo phano pha ameyo muvyere. C: Haya we mayo, uwe mayo ndiwe Mwaka mwenye. Uwe wa Mwarema. Uwe ndiwe mudza na luhango, uwe ndiwe yevyala Dele, Dele naye achivyala Mwaka. Mwaka naye be achivyala mimi. Vino be naona taabu. Na nichenda mburugani, ninambwa ni mwimwi. Rero nidzimurehera mbuzi murye. Muniphe uzima na kunipha tsumo. Kurima na kupata. Kuvyala ndo nikuhenzako. Wari wa upholwe uriwa ni anache. Kauriwa ni atumia. ","k'oma,sadaka,mwana,不妊,流産,kurima,曽祖母",1990/1/24 0:00:00

1835,"祈願","サンブルでのサダカ31","Samburu, Bati の屋敷"," C: Kakuna ndani kodzala madzi. Wala kufitika. Nyumbani kuphenya kahi ni ng'anda. Yo mikoba kupambwa ni lutswa. Yo pesa uchiyipotosa dzua phapha, ichifika saa sita yo pesa kayoneka ni mitsanga miphuphu. Amba mino nidzireha mbuzi yenu. Tsina chiphurye kpwanza. Maana nihenzao ni uzima. Pesa chamba yinaphenya nyumbani. Pesa kayirumbama kamare. Nahenza hata kutona. Anangu kpwanza kaana miiri kamare. Uzima ndo nihenzao, kisha phamwenga na anangu. Uzima ndo nihenzao. Hiwe mayo muvyere. Uwe Mwaka mwenye wa Mwarema. Uwe ndiwe nzaga mudza na uphere uwe wavyala atu aa. Nami achinivyala, nami nidziloka jeri. Na vino ni murye mbuzi yenu na tsumo nipate ana ninaahenza. ","k'oma,sadaka,ng'andai,lutswa,tsumo",1990/1/24 0:00:00

1836,"祈願","サンブルでのサダカ32","Samburu, Bati の屋敷"," Brown W: We baba muvyere ye ameyo wakala ndiye Kadama wa Ziro? Man: Ameye Muruche. Chari: Haya we wawe, uwe wawe mino ninakupha rero. Mimi ni mwanangbwa wa Mwaka wa Dele. hata nikakudza kuku mimi, be nidzikudza kpwa mwimwi. Mwimwi ndimwi mwi mwavyala Mwaka. Muchivyala ano Mulungo. Osini ni ano mayo. Vino be nidzikudza phirika nguo. Nidzikudza phirika mbuzi. Murye mbuzi na kuhupa uzima. Kisha uzima sana be, uzima be kisha hosini. Swiswi famili ya kpwa Dele be hunahenza uzima, vivi hunasikitika. Lolani sambi ano Muruche, nyo ahuphirikao kuku mbirani nao munaaolaga matso. Chidzako sino hundaphirikpwa ni nyani? Sino kpwani Muruche matso ganafa vyo. Muramba muramba matso ganafa mtumia. Kana kahiri vyakuhenda na ao ndio atu angu a kukala nichidza, anadza niphirika mbirani. ","k'oma,sadaka,matso",1990/1/24 0:00:00

1837,"祈願","サンブルでのサダカ33","Samburu, Bati の屋敷"," C: Vivi rero be ninamupa mbuzi yenu. Chila mutu mumuvugule. Mumuphe tsumo na uganga wangu. Be muuvugule tototo. Kpwanza nahenza nichifika phapho nikaone akongo anjine ananitariza. Akudza hangu dzana. Nimanye kukala ni mwimwi jeri. Mino ndipho nidzapho na mbuzi hata kala tsivoyewerwe, ela nichimanya nidzichimiza. Nikamanya atu angu anipa rotuba(スrutuba) naaphirikira kpwa tsenzi akale dzuwani. Uzima kisha na anache mino naahenza, nihenzako ni kuvyala. Man: Udzihuricha hukasirima na ngoma nawe unasirima kugomba rero. C: Vino be nidzikudza mino. Uwe aphu wakpwenda mbere za haki. Mino nichere kuku nyuma na afaye ni kusiya. Vivi mino nidzikudza phirika mbuzi namupa mbuzi yenu murye. Uwe na abayo, na ameyo na aweyo, na ninahenza uzima. Uganga wangu, uganga uu be ni wa Dele uu. ","k'oma,sadaka,tsumo,uganga,mbuzi,mwana,子供",1990/1/24 0:00:00

1838,"祈願","サンブルでのサダカ34","Samburu, Bati の屋敷"," [up to here the transcription is missing] C: Kpwingiza na ana kuyaya mo ndani, kpwingiza na kulavya. Nichenda mburugani chidzako, naambwa ni mwimwi. Vino rero be ninalavya mbuzi, ninamuvika nguwo yiyi rero. Mimi be ni Chari wa Mwaka wa Dele. Na ninatsakula uzima vyo aa asereo be kaana uzima kahiri. Anjine matso ganahoha. Anjine aduwala vira. Amba aa asereo naapigbwe ni peho namwi ndiphokala mbira zenu kazindamera nyasi. Haya uzima be ndio nihenzao mino, na ninavoya uganga wangu. Nichifika mudzini nikapate akongo. Mino tsikpwamba kahi ninamba atu agbwirwe ni ukongo, lakini muganga ni ye alagulaye. Kakuna mukoba wa kusagala nyumbani, hata upwambwe ni lutswa na nyo nyama osi a mo nyumbani nitsende aona tsetsetse. Nakudza hangu dzana nakutariza hewala, nimulagule. ","k'oma,sadaka,妊娠,mwana,uganga,lutswa",1990/1/24 0:00:00

1839,"祈願","サンブルでのサダカ35","Samburu, Bati の屋敷"," Chari(C): Kaganga kadide kenye, nimuvoye shilingi ishirini anipe magana matsano. Uyaywa mwenye mba yiye. Nindakala tsimwiyirire. Uyaywa mwenye mba yiye. Ni mwimwi mundakala munanisaidia. Nichitsuma nipate, kisha nipate adamu nimanye kukala uganga faidaye ni utuwani. Mbona mino ninatsuma na pesa yiphenyapho pho nyumbani kayikala kala kamare. Hata ni pesa yiphenye rero machero kaphana. Uchivunza gana saa yiyatu, dziloni kaphana. Amba nivugurirani mwi, be phamwenga na vidzanangu, phamwenga na mtumia. Yuyu mutumia yuyu ambaye kpwamba ni kukumbikira kukala muche wangu unadaiwa mbuzi kpwao, naye atsume apate sana, kpwendaona mutu upotosa pochiye, kuyiwala kuyiluma kudza nayo mudzini mairo. M(Murina): Kandambwa udziya? C: Undakala udziyipotosa mwenye ye mutu. ","k'oma,sadaka,金儲け,uganga,tsumo,kudai,負債",1990/1/24 0:00:00

1840,"祈願","サンブルでのサダカ36","Samburu, Bati の屋敷"," C: Ye sambi ukpwala ukpwenda yiluma. Vivi be nahenza uzima be na tsumo yangu. M: Yuyatu mbuzio yekpwamba nindakudza kupha be mbuzio ni yuyu. Vivi be ndo chidamu. Vivi ni uwale hiyino mbuzi, ukale musena univugurire kpwa mwaka ni kpwa vuri. Univugurire mutserero wa dzuwa. Univugurire mutu uwe, univugurire peho mbidzo za uzima. Mbuzi yehu yokala nakpwamba be mbuzi ni yuyu. Vivi be nahenza uganga, uganga waangale, uganga utserere dza mutserera. Uganga ukale mwerekera werekere. Uganga ni mwezi waake. Kpwanza be vivi nahenza uganga kpwanza nasikira mo chitswani kamuna uganga kahiri. Na vino sambi hinyara p'ep'o agbwirana uganga wao ni umwenga. Uchifunga nyo ako nami angu apiga bureki. Vivi be nahenza bega kpwa bega. ","k'oma,sadaka,金儲け,tsumo,uganga,chitswa",1990/1/24 0:00:00

1841,"祈願","サンブルでのサダカ37","Samburu, Bati の屋敷"," M: Nahenza chitswa cha muchetu chichichemuka, cha mulume nacho chichemuke. Sino kazi yehu ni ya uganga. Sino hurya uganga. Muche una mavuwo, mino na makombe. Muche una aduruma, mino nina adzomba. Hosi hunatsumira yo nyumba be hunahenza magana magana ndo gagulago ng'ombe. C: Ambaye aonewa nini, rimone mwenye. M: Mukup'ule yuyatu hata umuhumbule matso yuyatu. C: Uganga be uvuguke jeri, maana vivi uganga udzefa tsetsetse tsee. Kaphana cha uganga kahiri. M: Haya mbuziyo ni yiyo, uuvugurire, hata huchilaa phapha ukongo huutsuphe. (They slaughter the goat.) C: Mwakala mu atu a mirandze, na mafuha ga nyono, rero nakusaka mafuha nidzikuvika nguwo. Na mbuzi hiyiya mbuzi urye na mwanao. ","k'oma,sadaka,uganga,chitswa,chemuka,vuo,kombe,供犠",1990/1/24 0:00:00

1842,"祈願","サンブルでのサダカ38","Samburu, Bati の屋敷"," C: Mba nyo akala avala mahando gao phondachira rero, machero unamanyiwa uchira. Haya be uzima na mvula nyinji, urehe mvula. Aa ana enu muchiapa mvula kauka phapha. Ala muchialafya vya kura be analilikana kpwa kpwenda. B(Bati): Ni atu atsano phapha, alume airi na ache ahahu. M: Atu airi nyama kumi. B: Mudzukuluo Chari unahenza ugangawe dza vivi uwe urivyokala muganga. Basi unahenza uganga waangale, na mudamu ni kupata na mwiri be akale muzima apigbwe ni peho, maana hata yuyu akadza be ukudza kupha hema na wari hinyu mbuzi udzikurehera. Yo mbuzi yogbwirwa sikiro ni ye mwanao Mwaka. We mwenye uchenda za hachi mbere. Vino hiyo udzikudza phirikirwa uwe mayo. ","k'oma,sadaka,mvula,uganga,血統",1990/1/24 0:00:00

1843,"祈願","サンブルでのサダカ39","Samburu, Bati の屋敷"," Bati(B): Vino be unahenza aukire nyo uganga tu, akale yiye mutu ni kpwihiwa mayo, hata mwisho akadza ambwa wawe, uwe baba muvyere uwe. Haya we wari hinyuno na mboga hizino, maana wari kuna meno, wari uhenda funda funda. Vino sambi hinyu wari wa mwanao, mwanangbwa wa Mwaka, umuphe uzima, uganga waangale, nyama aii aii afyuke kanda. Achirima apate na aingize wahi. Sino hunahenza kubandwa vigongo. C: Haya we tsawe mino nidzikupha mbuziyo hiyo, mbuzi yiyi nakpwikira pindi, vino sambi rero nidzikupha wario, nidzikupha nguozo za kuvala, nidzikupha nguwozo za hema. Vivi nahenza uzima, nichitsuma nipate. Mutu mimi nidzangalala hata nikamba naangiza, mwana unayaya mo ndani. Na mutu wokolwa ni mwana samba vino mino nikadza na mbuzi. Nafungbwa. Nichikala mutu, sambi mimi nami ninahenza ana nami. ","k'oma,sadaka,uganga,chigongo,約束,履行,tsumo,妊娠,mwana",1990/1/24 0:00:00

1844,"祈願","サンブルでのサダカ40","Samburu, Bati の屋敷"," C: Tsipho machero adzapho amba ninenda kpwa baba muvyere, ha lola mino. Tsina mwana tsinani, hata ni mimi tu bahi. Vivi be nahenza uzima, uganga wangu waangale. Anangu akale azima phamwenga na mulume wangu. Hosini huchitsuma hupate. Nidzamba nagbwanyula phatu hata kala ni phadide, matsere gago gakale kagaidimikika, maana pesa be yikpwa ni tsere nyumbani. Ninahenza uzima uo ndio nyodzikudza uvoya phapha. Kala ni mbuziyo yo nidzikupha. Nguoyo nidzikupha, nguwozo za kukuvika nidzikupha. Vivi be nahenza uzima, hata nyo ukongo be niuriche phapha. Vivi be kakuna ndani kunguruma, wala kakuna ndani kugomba madzi, kakuna mwiri kuvunzika vunzika. Chikala ndiwe wakudza reha aratu mvuatsi(aug.lutswa), vivi nahenza nichilaa phapha nisende ona mvuatsi hata mumwenga mo nyumbani. Kisha be kutsuma na kupata. ","k'oma,sadaka,mwana,妊娠,tsumo,matsere,農耕,病気,ukongo,lutswa",1990/1/24 0:00:00

1845,"祈願","サンブルでのサダカ41","Samburu, Bati の屋敷"," C: Mino wee mayo muvyere uriye kpwamba u mayo Mwaka, mino be nikadza phapha, nidzikudza kuphirika mbuzi. Kuphirika mbuzi yaani? Ya mwanao Dele. Dele phamwenga na uwe mwenye. Maana mudamu kaphirikirwa chitu be akakala undarya hicheye? Nawe wamuvyala uwe, na uwe ndiwe mudza na luhango. Swiswi hukakala mumu duniani, be ni uwe ndiwe vyala Dele, uchivyala Mwaka. Ye Mwaka Achivyala Chari. Chari ni mimi. Be Mbuzi yiyi nidzikudza nayo na murye mbuzi na nguwo hizo nidzimuvika nidzimupha mafuha matana. Ninahenza uzima, ninahenza tsumo yidze nyumbani. Na ninahenza hata nikarima phatu phadide phenye, kihsa nikale nami nindapata matsere. Tsere ndiro rikaro pesa nyumbani, macheroni ndipho nidzapho nikakukumbuka kahiri. Nikamanya kukala ano anipa tsumo. Uganga waangale, hata uratu nyolaa dzuzi nahenza ukale uganga jeri. ","k'oma,sadaka,descent,系譜,uganga",1990/1/24 0:00:00

1846,"祈願","サンブルでのサダカ42","Samburu, Bati の屋敷"," C: Kuzuza, kpwika nyungu, kpwika mapande, mavuwo, muganga wambwa taire, muganga kazumwa. Yendamuheza hata nikamuheza mitsanga kisha aphole. Hiwe mayo muvyere ni uwe, ndiwe mudza na luhango, na mino be nidzikudza voya uzima wangu. M: Vivi tsina hata murisa mino vivi. Yuya mwana nauye moyo, hata nihende mona udzuya mwirini mwa ameye, maana tsimumanya wakpwendaphi mino! Na dzuzi nichikupata ni uwe musena wangu. Unambwa ndiwe ye mufitsa yuyatu mwanache. Wausirwa mbuzi tu bahi. Na nichifikiri mbuzi ninayo, siyirirye. Haya be mwinyi. Rero mino nidzikudza nakupha wari uvugule. Sina zaidi mino. Gangu ni gago. Vivi mino, be nahenza uzima. Nahenza peho mbidzo mbidzo yichire na phangu muhalani. Peho mbii yichire na kanda. Vivi nahenza tsumo. ","k'oma,sadaka,uganga,kuzuza,nyungu,pande,妊娠,不妊,mwana",1990/1/24 0:00:00

1847,"祈願","サンブルでのサダカ43","Samburu, Bati の屋敷"," M: Murye mbuzi hiyo phamwenga na mwanao. Vivi nahenza tsumo. Mwanadamu ni kpwenenda na kupata, ni kufanya kazi akapata tsumo. Mutu ni kpwenenda akenda tsola. Mbuzi ni kpwenda weruni yikenda tsola mbuzi yinziwe(muziwe). Vivi be nahenza uganga wangu waangale. Kupatana na asena hata uzunguni, ndo nihenzavyo, ndo nahenza paka paka. Vivi hata nichimala mwaka nyumba yodzale mbuzi tele mbiphya tuphu. Richa zira za pindi. Aryani wari. B: Mayo, wari hinyu. Be wari uu ukudza na Chari. Chari ni mudzikuluo, Mwanangbwa wa Mwaka. Basi vino ni uzima ye mwenye akadza unahenza uzima uzima apigbwe ni peho. Wari hinyo na ukudza phirika mbuzi kpwa tsaweye. Basi nidzamba murye wari, mumuphe uzima. ","k'oma,sadaka,tsumo,mbuzi,uganga",1990/1/24 0:00:00

1848,"祈願","サンブルでのサダカ44","Samburu, Bati の屋敷"," B: Basi ni hiphano. Nina mwanangu u kazini, basi, kuratu kazini go maneno gohendeka kuratu, nidzamba hata ahende ihiwa phapha, ambwe pesazo hizino. Vivi nigombavyo phapha nahenza musaidiye kpwakukala kuko nidzamba ahende ona barua hiyino ambwe unahenzwa ukawale miyoyo kisha auye kazini, akasagale kazini, hata phondahenzera mwenye. Aratu amutiyirao fujo nidzamba mwaaphephese aratu. Hata achendafika phapho akale ndiye mubomu mwenye yiye ariye unaogophewa. Maana mwimwi munaona, sino kahuona ala mwimwi munaona. Basi gaga nigombago phapha, nidzamba gaachire nitsimale hata mwezi phapha. Nisikire Chuphi udzihiwa barua hiyino. Nimanye kpwamba kumba munamanya kuvugula. Haya we zidi wakpwenda mbere za hachi uchenda mbere za hachi, uchinirichira adide. Haya nyo adide nyokala unanirichira wanirichira vino nidziarera kaamanya hata kpwa tsawe yao. ","k'oma,sadaka,仕事のトラブル,kazi,子孫",1990/1/24 0:00:00

1849,"祈願","サンブルでのサダカ45","Samburu, Bati の屋敷"," B: Basi vivi mbuzi yiyi ni ya Chari. Ukudza nayo, kudza apha tsaweye. Basi muriche avugule apigbwe ni peho. Achirima phatu, apate. Yuyatu mwanao u kazini kuratu. Basi achikala kazini wakudza kupha mbuzi ndo achenda kuratu. Basi achilaa phapha dzamba apate barua ambwe barua hizino zakudza. Unahenzwa kuratu kuna miyoyo kisha ukafanye kazi. Ndo huhenzavyo. Sino... gomba nawe. Ch(Chuphi): Haya wanisiya nichere mudide. Tsidzangbwe kukala mubomu. Nidzisoma soma, hata nidzipata chibarua. Vivi nidzamba vivi nigombavyo phapha, hata nichiuka phapha, mambo gosini gakale laini(line) mwenga tu. Vivi nyo uganga nyokala nahenza ni uhende, vivi ufaulu nichitengeza ukale sawasawa. Namwi mukale mudzivugula kuratu. Maana vivi phapha uwe ndiwe ambaye unaona mambo gosini. Na uratu ukongo nyokala unanigbwira, wuuke kabisa. ","k'oma,sadaka,仕事のトラブル,kazi,ukongo,病気",1990/1/24 0:00:00

1850,"祈願","サンブルでのサダカ46","Samburu, Bati の屋敷"," Ch: Na si muhaso be. Ni go maneno. Be nidzamba muvugule kazi yikale yindaenderera toto. Naswi hudzima hudzihenda ana, lakini kaafuhuka fuhuka. Nidzamba nao waavugule. Nyo akaza anao nao kaafuhuka phana yuno Chizi naye kaafuhuka. Umuvugule phamwenga na anae. Mwanao nauye mudzini, phana mayo Kadzo kpwani kapho phapha. Mwanao nauye mudzini. Maana vivi hudzima huna wasiwasi, maana unaidima kpwamba vivi hudzimutenga(ス) kahumutengere. Sambi ye wauka bila kulaga mutu ha undakpwenda mutsakula kpwani? Nidzamba kuratu ariko umuvuhe adze vyakpwe mwenye. Tsikpwamba hudzimusukuma. Aa aa. Udzidzisukuma mwenye yuyatu, be mugaluze moyo hata aloke. Anjine ni adide. Nidzamba waape moyo wa kusoma, nao asome. Maana tsiku zizi atu anabanangika banangika hata kaasoma.Nidzamba atu asome, na akale azima pia nao. Chila chitu chikale chindangala. ","k'oma,sadaka,仕事のトラブル,kazi,子孫,離散,勉学",1990/1/24 0:00:00

1851,"祈願","サンブルでのサダカ47","Samburu, Bati の屋敷"," C: Haya we mukaza aphu, ninagomba yiyi rero, nidzikudza na mbuzi. Mbuzi yiyatu ni ya Bevyalayo. Mbuzi yiyi yikakala ya Bevyalayo wahi. Mutu uwe wakpwenda mbere za hachi, hata kupelelezere dunia kamare kamare. Uchiricha anache hata kaadzangbwe kumanya riphiro, wala kaadzangbwe kumanya utuwani. Hata kuphonda aphonda amba asiywa na mwanache mumwenga tu pho mudzini. Rero mino naangalazwa ni chitai cha hata ye mwanao mwenye ambaye kpwamba ndiye wa chiche munjine, kamanyikana upande yiphiyo. Kahumanya kpwakoseka utuwani! Vivi rero mino nahenza uzima wa aa analume. Achitsuma apate, ariye kazini, ii ii richire na kanda, madza madzo ndo hugahenzago hinyano anache a chilume. Aa a chiche nao phana mumwenga ni mukongo kavidimikika. Chikala kpwamba mwimwi namwi munasaidia, mba naaphole yuya. ","k'oma,sadaka,子孫,離散,kazi,病気,ukongo",1990/1/24 0:00:00

1852,"祈願","サンブルでのサダカ48","Samburu, Bati の屋敷"," C: Na ye ariye Mombasa naye mumuvuhe, maana mwana uriwa mali, akaloza nduguze mbona yukala wa weru weru yuno? Na hata kuku kakuna mutu wa kukala undakpwenda akakale kazini. Mbona mwamuvuguza yuno? Hata sambi u madzombani. Dza rini mutu wa kuno akasagala madzombani? Amba yuyatu naadze mudzini mwana ni yuyatu ariwaye mali. Muvuhe adze mudzini, hata aa nao ana wasiwasi kpwa ndugu yao. Vidzana ni vyo viine kisha navyo vinayaya. Mino be ninahenza uzima wa kpwangu phamwenga na avaha angu. Haya vivi nidzikudza kupha mbuzi, vivi nahenza nichuka phapha, mvula yinye, atu aguwe matsere. Maana atu anaaza mwanguda kpwa hata kaphaiva matsere gachamba gatsuma, gahende kpwekpwe, matsere ganafa. Ch: Haya sino hu dzuludzulu mba nyo ario phano ni apate chakuryaa. C: Ni yinye mvula ya kpwivisa matsere. Tsi mvula ya kuhosa, ni ya kpwivisa matsere. ","k'oma,sadaka,子孫,離散,mvula",1990/1/24 0:00:00

1853,"祈願","サンブルでのサダカ49","Samburu, Bati の屋敷"," M: Manyonge manyonge gauke atu anahenza uzima tu. Tototo. Ch: Uzima tsawe. Swiswi hunahenza uzima, hupigbwe ni peho. Lolani kpwanza go mavumbi ambago munachiza nago. Be hunamba ni ye mulungu ala namwi muchona hunahendwa muno nikuuhendera vivuri vuri, hukakala hunenda pehoni. Phana mwenehu phapha naye mulumewe waokoka vivi naye achifika ko mudzini, naakagalukpwe ni moyo, ariche dini, auye chiduruma, alagule mwenehu, mwenehu uchere kuvyala. ","k'oma,sadaka,キリスト教",1990/1/24 0:00:00

fieldnote of 2004/01/03 Sat k2 ムリナに一昨日のンゴマについて確認。土を食べたがったのはロマ(つまりツチブタ)、ウキを欲しがったのはムガンダ=マリムドゥニア=ムァリムジンジャだという。火渡りもこれ。最後に登場してkuzuzaのようなことをしたのはガシャ、ムリナがゴロモクァしたのはガシャ。ムチェンザラはサンズアとガシャ。しかし酒を欲しがっていたのはギリアマ語を話す霊だったと思うが。

4時前にチャリ来る。ウキを欲しがったのはピーニ=ムガンダ=ムァリムドゥニア=ジンジャだが、火渡りはサンズア。ピーニはkuvoyera、サンズアは占い。どちらもギリアマ語を話す霊だという。サンズアはチャリのフコーの霊で、彼女の姉の娘も同じだ(火渡りする)という。.....最後に登場したのはガシャ。

fieldnote of 1998/1/28 Wed jumma 食後すぐ予定通りバンガに向けて出発。つかれないようにゆっくり走る。2時間。アンザジは元気だが、ムァインジは homa ra misozani つまりかなりひどいマラリアで苦しんでいる。アンザジはムァリム・ドゥニアをクラビャ・ンゼしたもののラバーシューズとソックスがまだだし、ドゥニアのための部屋のプラスターとチョーカもまだで、大変などと言っている。汚いのが嫌いなので、裸足で畑にでて足が泥だらけになったりすると、病気になる。月曜日にキナンゴで落ち合ってラバー・シューズを買うお約束をする。

チャリが姉に死なれた旨、告げると、メチョンボも孫娘に死なれて、それ以来ウガンガを一切していないとか。ポーレをとうの昔に打ってもらわねばならないのに、まだしていない。

fieldnote of 2013/08/16 fri k2 チャリの年齢についてだいたいのことがわかる。ケニャッタが独立を勝ち得た年(1963 wapata bendera)、ムリナはもう年長の少年だったが、チャリはまだ「乳房のない」少女だった。5歳から8歳くらいと見積もると、だいたい1955から1958、彼女の身分証にある1957年生まれというのは、意外と正しいのかもしれない。本人は自分の生まれた年を知らないと言うが。1978年にケニャッタが死んだ年、すでにタブが生まれていた。チャリがはじめて kulaviwa konze したのは、おそらく1986年で、チャリの姉ムワカの息子Mwaphanzu wa Mremaが abaye chiganga だった。ameye chigangaはMezuma。同じ年にMashudi とFupi wa Ngomeによってmwalimu dunia をkulaviwa konze してもらった。キジヤモンゾに来たのはその少し後。 チャリの長女Bahati、第二子Kazoyoはともに幼くして死んだ。長男JumapiliとTabuは双子で生まれたが、Jumapiliは同じくすぐに死んだ。その後にMuchenzalaが生まれた。ムリナと知り合ったのはその後。

Oct. 25, 1993 Ngelenge Murina's mudzi 【Chariの二人の娘】 この1年の間にChariの家族に大きな変化があった。 (from diary) Tabuは今度はきちんと婚出し、なんとMuchenzalaまで結婚していた。ムチェンザラが言うには、去年の10月に結婚したという。私が去った直後だ。そんな気配もなかったのに。今、ムチェンザラは夫が婚資をちゃんと支払わないのでku-lavya nyumbaniで家につれ戻されている。

(from field1993.txt) (from diary) 午前11時よりムリナの屋敷ですごす。最初は太鼓を打ったりして無駄にすごしているが、ワリをサーブした後に突然ムチェンザラが泣き出し、ブッシュに向かう。チャリが連れ戻す。私は、おそらくムチェンザラだけにお土産が無いことで機嫌が悪いのだと察するが、ムリナとチャリはフュラモヨだと当然のことのように考えている。夫がかけたという。ムチェンザラが戻ってくるようにと。直ちに治療に取り掛かる。後でムチェンザラに何が悲しかったのかと聞くが、ううんと言うばかりで要領を得ない。今どんな気分かと聞いても、何ともないという。

Muchenzalaは婚資が未払いのため、Murinaの屋敷に連れ戻されているが、彼女の夫の屋敷の人びとが、MuchenzalaがMurinaの屋敷が嫌になって戻ってくるようにと彼女にfyulamoyoをかけたというのがChariたちの見立て。

さっそくku-phendula(recording started in the middle,いきなり始まったため) (DB 5649-5652)

diary2012-1.txt 2012/09/20 thu. チャリの屋敷にはムチェンザラがいた。彼女も先日3歳になった子供に死なれ、以来泣いてばかりいるのでチャリの屋敷に引き取った。私が挨拶すると手を握ったまま激しく泣き出す。チャリが頭に手をおいてマココテリ。

Jan.1.2007, Mon.Jumma 午後3時、チャリの屋敷へ。ムチェンザラが来ている。すでに4児の母(6人産んだが最初の二人は死んだ)で、すっかりドゥルマのかあさんだ。

Jan.1.2004, Thu. Jumma 食事を終えたときには、チャリとの約束の3時をかなり過ぎてしまっていた。ハリと別れいったん家に戻ってテントなどの準備をし、チャリの屋敷に向かう。ついたのは4時半だが、チャリもムリナもおらず、ンゲレンゲの女性一人とマワヤが、手持ち無沙太風にぼんやり座っている。チャリとムチェンザラがヤシ酒を手に入れて帰ってきたのは6時過ぎ。ヤシ酒の入手が、祝日のために困難だったようだ。ムリナは7時過ぎ。おまけにヤシ酒がたりないというので、チャリはmihiを摘んでくるついでに、近所でヤシ酒があるとの情報があったジュマピリの屋敷に向かう。私が早くくる必要はまるでなかったようだ。ジュマピリの屋敷ではハリが飲んでいたと言う。やれやれ。8時過ぎに食事。このときはほとんど人がおらず、本当にンゴマが開かれるのかちょっと心配だったのだが、9時を過ぎたあたりから続々と集まってくる。ハリも来る。すでにかなり酔っ払っているが、ハリには場を楽しませるセンスとエンターテイナーとしての才能がある。ンゴマは10時過ぎに始まる。初めはいささかノリが悪くちょっと心配させるが、1時過ぎたあたりから猛烈に盛り上がってくる。私は最初のうちは輪の外に立って写真などとっていたのだが、途中から踊りの輪の中に引き入れられる。チャリからvuoを思いっきりぶっかけられ、ペンタックスがかなり水をかぶってしまう。マラシもかけられる。もうやけくそで踊る。 12時過ぎ、ムチェンザラがゴロモクァし、つづいてムリナがゴロモクァする。ムチェンザラは夜明け近くにも猛一度ゴロモクァした。 チャリのカヤンバは5年近く見ていなかったのだが、ンゴマとカヤンバを同時に演奏し、チャリ固有の霊とその固有の歌を中心とした独特のスタイルができあがっている。昔はかならずあった「占い」は、今回は見られなかった(人々がそれを促したにもかかわらず)。サンズア(ギリアマの霊)で、uchiを欲しがって実際にchiboko1杯飲んだ。チャリはずっとuchiが飲めないようになっていたので、ちょっとびっくり。ムチェンザラがゴロモクァしたのもサンズアだが、母と娘のあいだでの重要な霊の継承=連続性が作り上げられているように思える。相変わらずムドゥルマは排便を主張し、きたないが、人々を笑わせる。ムリナとの理解不能な言語でのやりとりは、ちょっと長すぎてだれる。最後は、uganga wa kuvoyeraをつかさどる最も重要な霊(チャリ独自の霊、新しい歌とリズムを人々に教えていた)がひとしきり演奏される。ムチェンザラが再度ゴロモクァしたのはここ。最後はムルングで締められる。通常夜明けに演奏されていたライカ・ムエンドなどの演奏の速さを競う霊がマコロウシク(午前3時半、酒を飲む者たちにはuchiが、そうでない人々にはチャイとマハム)の前だったので、ちょっと驚いたが、最近はこういうプログラムになっていたのかと改めて納得。シェーラはほとんど重要性を失っているように見えた。 いつもは演奏者たちに対する報酬(サブニ)でひともめするのだが、今回は私が予算をすべて負担し、酒も気前良く用意し、サブニにも不足しないように取り計らっていたので、最後までなんのもめ事もなく順調に終了。チャリ、ムリナ、アナマジたちの機嫌も良好。全体で200~300シルゆとりを持たせただけなのだが。 マコロウシクの後20分ほど仮眠をとっただけで、ほぼ完全徹夜。

ムリナに一昨日のンゴマについて確認。土を食べたがったのはロマ(つまりツチブタ)、ウキを欲しがったのはムガンダ=マリムドゥニア=ムァリムジンジャだという。火渡りもこれ。最後に登場してkuzuzaのようなことをしたのはガシャ、ムリナがゴロモクァしたのはガシャ。ムチェンザラはサンズアとガシャ。しかし酒を欲しがっていたのはギリアマ語を話す霊だったと思うが。

4時前にチャリ来る。ウキを欲しがったのはピーニ=ムガンダ=ムァリムドゥニア=ジンジャだが、火渡りはサンズア。ピーニはkuvoyera、サンズアは占い。どちらもギリアマ語を話す霊だという。サンズアはチャリのフコーの霊で、彼女の姉の娘も同じだ(火渡りする)という。チャリのフコー(親族関係と霊の関係)は再確認の必要在り。最後に登場したのはガシャ。

Aug.23,2011 Tue mburugaの結果、深刻なのはギリアマ系の憑依霊とmudurumaおよびfyulamoyoであったが、本格的な治療にはお金がいり、たいへんなので、まずはhamehameをしたいとのことでチャリが憑依霊のmavuo,憑依霊一般のmihi ya kujita,fyulamoyoのmavuoを処方する。チャリはいつのまにか霊に教えられて(muhasoを買ったのではなく)fyulamoyo治療ができるようになっている。チャリと二人でmihiを採りに行く。近所ですべて済む。 mihi ya kuphozaを一通り。mihi ya kuphoza は mihi ya pepo とけっして混ぜて使ってはならない。fyulamoyoの治療には muviru および mufungaliza を用いる。どちらも写真を一応撮る。チャリによるとmufungalizaは泥棒や妖術使いがターゲットをぐっすり眠らせるのに用いるが、fyulamoyoの患者の不安な心rohoを眠らせるのに使用する。この二種のmihi をmukone, munyumbu, maphozoなどのmihi ya peho と混ぜたものが fyulamoyo のmavuoとなる。同時に憑依霊一般のmavuoのmihiも採取。 治療はまず laika のngataを作る(患者のchivurivuriの土を加える)。ついでfyulamoyoのmavuoを作り(黒いmihasoもそれに加える)戸外で患者のみぞおちと背中にmavuoをうちつける。次いで患者はmavuoで顔と頭、腕を洗う。makokoteri録音。 最後に二種類のmihi ya kujita (mihi ya kunwa)を用意。完成したmihiとlaikaのngataを患者の頭に左手で置いてmakokoteri。 チャリの屋敷にはムチェンザラが乳飲み子を含む6人の子供を連れて来ていた。まだ30代だと思うが、すっかりおばちゃんになっていた。

[タブ] 1998/01/15 Thu kpwisha タブは夫との仲があまりうまくいってないようだ。夫が別の妻をもらい、タブの方には生活費すら渡さなくなってしまったとか。不細工だが性格は良い子なのでかわいそうだ。チャリが何かと援助してあげている様子。

2003/12/15 Mon チャリの屋敷には、タブの新しい夫が来ていた。ヴガに住んでいると言うのでディゴかと思ったらンゾブーニのドゥルマだった。呪医。タブは一昨夜、私の夢を見て、夫にきっとカリンボと出会うだろうと予言したらしい。うーむ。そういえば、一昨日訪問したベニャワも私が着いたとき、一昨日お前の夢を見て、そのことをみんなに話していたばかりだ、などと言っていた。おそるべし、ドゥルマ人?タブの夫(ムァゾンボ)の来訪目的は、タブのための婚資が、それを託した別の男ムシティによって横領されてしまった件。タブの前夫ムヒンディは婚資の返還を求めており、ムシティからなにがなんでも取り戻す必要がある。まあ、要するにそれだけの話なのだが、でも大問題なのだ。明日は、ムリナが長老を伴ってムシティを訪問するつもりのようだ。

2003/12/29 Mon kpwaluka タブが夫に恵まれない件。最初の夫ムヒンディはモンバサで板金工の仕事をして定収入があるが、屋敷にお金をいれなかった。タブは食事にも困りチャリに頼っている状態だった。今度の夫ムァゾンボ(ジロニ)は、ことあるごとにタブを殴るという。婚資もろくに払っていないくせに、とチャリは言う。

1992/09/08 タブの病気について (DB5136-) タブに対するkutsodza (DB 5151)

1993/12/12 モンバサに向かうタブへの呪文 (DB6384-)

diary1992.txt 1992/08/28 チャリについている霊たちの正体やそれらの相互関係は、今年になってますますはっきりしてきたよう。帰りに私を送る道すがらチャリが吐血。咳が伴っていたわけでもなく、そんなに量も多くないが、気になる。本当に重病なのかもしれない。タブは出産してやせこけている。チャリは新生児の額にwandaでpembe ya mweziの模様を描いた。昨日へその緒が取れたので、本来は今日外へ出すはずであるが、用意ができていないので明日になりそうという。今夜Zuwa氏の屋敷で夜通しngomaとdisco。chikutaの完成を祝う。明朝ヤギまたはウシがkutsinzaされるだろうという。

2008/08/19 Tue Jumma チャリによると彼女の長女タブは6人の子供をもち、夫はいない。すごく困窮しているという。炭を焼いたり、他人の畑を耕したりしてかろうじて生活をたてている。すごくやせてしまっているとチャリは何度も強調する。自分には男の兄弟がいない、男の兄弟はカリンボ一人だなどと言っているらしい。援助を期待されている。