Inheritance of uganga of tsawe Dele

1998/01/15 after "suspending the mukoba of Kabendera"

Trascription Tape3 from Jan. 13 to Jan. 16, 1998 transcribed by Mudoe Kaema

Succession to the mukoba Jan. 15, 1998 Chari Malau

[1] Chari: Jibu mwanangu yiye kpwa muvyere wehu, achilaviwa nze ni yuyu ameyo wa kufa(Kabendera). Haya yiye naye ndo nami nichigb'irwa, nichayuka nami, haya ndo nichilaviwa ni hiyu nami. H: Mmm yani walaviwa nze ni ye mwana wa nduguyo? Chari: Ni mwana wa mwenehu. Maana yuyu, walaviwa ni mutu munjine, haya unagb'irwa yiye mwana wa muvyere wehu, achilaviwa konze ni hiyuno Kabendera wa kufa dzuzi. Haya mimi nami nagb'irwa, nichilaviwa nze ni hiye mwana wa muvyere wangu. Sambi ni wa fuko. Ndo achigb'irwa mwana wa muvyere wehu kahiri. Ta naupigira ngoma dzuzi phapha. Wa chichetu. Nichimulavya nze. karibu hosini sino. H: Na wakati, achikulavya nze, yaani wakulavya nze mwana mulungu na Mganda phamwenga? Chari: Haka. Wanilavya nze mwana mulungu. Haya ndo nalaa phapho nichilagula miezi sita, ndo chikala phana muduruma sambi. Wa uganga achiufunga na mwalimu dunia. Uchifungika kamare uganga, ta achuyirwa ni ukongo, haya sambi ndo nichilaviwa nze ni yuno, hiyu, muduruma na hiyuno mwalimu dunia. H: Sambi uchilaviwa nze ni ye Fupi. Chari: Eee Fupi. Ela yeanza mwenye ni yuyu(mwana mulungu). Sambi yuyu ndiye wa fuko yuyu. H: Eee. Mwana mulungu hiyu. Na yuno Mganda wakudza chidzedze? Chari: Mganda ye yunaloka kare mwenye tu viratu na kusema. Lakini kuhewa mwana wa ndonga. H: Kpwani kpwa ufupi ye muganda naye yunatuwa fuko? Na yunadza mwenye? Chari: Eee. Ni uganga wa pini. Wa kuvoyera. H: Ooh ye Mganda?

[2] H: Kpwa vivyo mwalimu dunia ni wa pindi sana. Lakini gano ga mashera.. Chari: Mashera ni dzuzi. H: Ta vivyo kagasiyire. Chari: Kagasiyire maana ye tsawe kalagurire shera. H: Lakini ye wakala una mwalimu dunia kare. Chari: Eee kpwanza tsawe vititivye, wakala una vititi viiri. Chititi cha chirenje na chititi cha uu mulala kare, uu kusukpwa ta kukala dzakpwamba ni chititi. Sambi kutiywa pesa, sambi chipiga unapiga kosi kosi. Na una yiya myanzi. Mwanzi kuumanya mwanzi. H: Ee. Chari: Haya ye tsawe wakala ta ngomaye ya mulungu yichipigb'a una mianzi. Yo ngoma yinapigb'a na phano phana mianzi yenye. Sambi yinenda sawa na yo ngoma. Yinahenda dza kpwamba ni mutu yunaphonda tu. Nakala ni kaonyeswa ni mayo. Mwanzi dza vivi uu mupayu uu. Be kpwanza tsawe wakala ni muganga mba pho pindi. H: Kpwa vivyo wakala una mulungu na mwalimu dunia na Muganda. Kumba watuwa mukoba wa tsaweyo kpweli. Chari: Eee watuwa fuko. Aganga anji kpwenda aona ana miyo yiyi ta chidogo. hata ye muganga achidza konyesa yo mihi, haya unakupigira ngoma, unakupha zo ndonga. Yiyatu mihi unakonyesa kawaida tu, lakini we waonyeswa ni p'ep'o enye. Kpwa vivyo mino tsonyeserwe muhi ni mutu, naonyeswa kare tu chip'ep'o. H: Ugangao wakala ni uganga wa fukoni. Sambi kuna muganga munjine wa p'ep'o na tsi wa fukoni? kpwa mufano uganga wa ye Mlongo wa Mwadzombo ni wa fukoni vivyo? Chari: Mmm. Ni yiye kare tu. Anjine mutu ni akale mukongo, akapige mburuga, ambwe unahenzwa uganga. Haya adze alavye nze. Hebu ayuke kare akavunze mihi, unamanyiwa unahenzwa uganga yuyu. Haya alaviwe konze kare, chidogo achipiga mburuga chidzako unafa kare uganga. Chidzako uchipiga mburuga kaonya. H: Kala ni uganga wa fukoni kaufa? Chari: Kaufa upesi, labuda uukose mwenye, nao uchiukosa unafa. H: Uganga wa ye Tushe ariye wamlavya nze... Chari: Mkaza Chiti? H: Eee ni yiye. Ni wa fuko ama ni wa ye mutu tu? Chari: Ni wa yiye mwenye kare tu. Be mba kalagula vivi. Ndonga unazo, lakini kalagula. H: Kalagula. Lakini haliye ni sawa? Chari: Haliye ni sawa. H: Kayugb'a kahiri? Chari: Haka. H: Ndo vidzo. Sambi ye tsawe Dele unamumanya? yaani uriphovyalwa wakala ni muzima ye? Chari: Aaa tsawe tsimumanya. Unamanyiwa ni asena.